Search Previous Year Questions

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ସଭାକୁ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ଡାକିବା ବୋଧହୁଏ ଅସଙ୍ଗତ କଥା, କାରଣ ଲେଖକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବେଶର ଅନ୍ୟତମ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ । ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛର ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଲେଖକମାନଙ୍କର ବହି ଛପା ହବା ପାଇଁ କାଗଜ ଦରକାର, ସେଥ‌ିପାଇଁ ଯେତେ ଗଛ କଟା ହୁଏ, ତା'ର ସୀମା ନାହିଁ । ହିସାବ କରି ଦେଖା ଯାଇଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ଟନ୍ କାଗଜ ପାଇଁ ଚବିଶଟି ଗଛ କଟା ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏ-୪ ଆକାରର କାଗଜ ପାଇଁ ଦଶ ଲିଟର ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ । ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକମାନେ ଗଛର ଶତ୍ରୁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲେଖକ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ: 'ମୁଁ ଯାହା ଲେଖୁଚି, ତାହା କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଲୋପ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ?'

ପୁଣି ଥରେ ବହିଛପା ପାଇଁ କାଗଜ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗଛ କାଟିବାର ଉଦାହାରଣକୁ ନିଆଯାଉ । ପ୍ରଥମେ ଆମର ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଶୃତିମୂଳକ; ଲୋକମାନେ ଶୁଣି ଶୁଣି ଆବୃତ୍ତି କରି ତାକୁ ମନେ ରଖୁଥୁଲେ ଓ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲା, ଭୁଜପତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲେଖା ହୋଇ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ତିଆରି ହେଲା । ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳପତ୍ରରେ ଲିଖୁତ ପୋଥି ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏସବୁ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାର ବହି, ପୋଥିକୁ କେବଳ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ହିଁ କିଣି ପାରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗ୍ଲୁଟେନ୍-ବର୍ଗ ଚଳନ୍ତା ଅକ୍ଷର ଓ ଛପା ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କଲେ । ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ହାତଲେଖା ବହିର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ମାତ୍ର ତିରିଶ ହଜାର । ଗୁଟେନ୍-ବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନର ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ଲକ୍ଷକୁ ବଢିଗଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେତେଗଛ କଟା ହୋଇଥୁବ ତା' ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଆମେ କିନ୍ତୁ କହିପାରିବା ନାହିଁ ଯେ ଏହି ବହି ଛାପିବା ଏକ ଭୁଲ ବିଚାର ଥିଲା । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ଛପା ହେବାରୁ ହିଁ ୟୁରୋପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରେନାସାଁର ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲା।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ସଭାକୁ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ଡାକିବା ବୋଧହୁଏ ଅସଙ୍ଗତ କଥା, କାରଣ ଲେଖକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବେଶର ଅନ୍ୟତମ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ । ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛର ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଲେଖକମାନଙ୍କର ବହି ଛପା ହବା ପାଇଁ କାଗଜ ଦରକାର, ସେଥ‌ିପାଇଁ ଯେତେ ଗଛ କଟା ହୁଏ, ତା'ର ସୀମା ନାହିଁ । ହିସାବ କରି ଦେଖା ଯାଇଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ଟନ୍ କାଗଜ ପାଇଁ ଚବିଶଟି ଗଛ କଟା ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏ-୪ ଆକାରର କାଗଜ ପାଇଁ ଦଶ ଲିଟର ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ । ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକମାନେ ଗଛର ଶତ୍ରୁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲେଖକ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ: 'ମୁଁ ଯାହା ଲେଖୁଚି, ତାହା କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଲୋପ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ?'

ପୁଣି ଥରେ ବହିଛପା ପାଇଁ କାଗଜ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗଛ କାଟିବାର ଉଦାହାରଣକୁ ନିଆଯାଉ । ପ୍ରଥମେ ଆମର ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଶୃତିମୂଳକ; ଲୋକମାନେ ଶୁଣି ଶୁଣି ଆବୃତ୍ତି କରି ତାକୁ ମନେ ରଖୁଥୁଲେ ଓ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲା, ଭୁଜପତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲେଖା ହୋଇ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ତିଆରି ହେଲା । ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳପତ୍ରରେ ଲିଖୁତ ପୋଥି ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏସବୁ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାର ବହି, ପୋଥିକୁ କେବଳ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ହିଁ କିଣି ପାରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗ୍ଲୁଟେନ୍-ବର୍ଗ ଚଳନ୍ତା ଅକ୍ଷର ଓ ଛପା ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କଲେ । ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ହାତଲେଖା ବହିର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ମାତ୍ର ତିରିଶ ହଜାର । ଗୁଟେନ୍-ବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନର ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ଲକ୍ଷକୁ ବଢିଗଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେତେଗଛ କଟା ହୋଇଥୁବ ତା' ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଆମେ କିନ୍ତୁ କହିପାରିବା ନାହିଁ ଯେ ଏହି ବହି ଛାପିବା ଏକ ଭୁଲ ବିଚାର ଥିଲା । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ଛପା ହେବାରୁ ହିଁ ୟୁରୋପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରେନାସାଁର ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲା।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ସଭାକୁ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ଡାକିବା ବୋଧହୁଏ ଅସଙ୍ଗତ କଥା, କାରଣ ଲେଖକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବେଶର ଅନ୍ୟତମ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ । ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛର ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଲେଖକମାନଙ୍କର ବହି ଛପା ହବା ପାଇଁ କାଗଜ ଦରକାର, ସେଥ‌ିପାଇଁ ଯେତେ ଗଛ କଟା ହୁଏ, ତା'ର ସୀମା ନାହିଁ । ହିସାବ କରି ଦେଖା ଯାଇଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ଟନ୍ କାଗଜ ପାଇଁ ଚବିଶଟି ଗଛ କଟା ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏ-୪ ଆକାରର କାଗଜ ପାଇଁ ଦଶ ଲିଟର ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ । ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକମାନେ ଗଛର ଶତ୍ରୁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲେଖକ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ: 'ମୁଁ ଯାହା ଲେଖୁଚି, ତାହା କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଲୋପ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ?'

ପୁଣି ଥରେ ବହିଛପା ପାଇଁ କାଗଜ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗଛ କାଟିବାର ଉଦାହାରଣକୁ ନିଆଯାଉ । ପ୍ରଥମେ ଆମର ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଶୃତିମୂଳକ; ଲୋକମାନେ ଶୁଣି ଶୁଣି ଆବୃତ୍ତି କରି ତାକୁ ମନେ ରଖୁଥୁଲେ ଓ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲା, ଭୁଜପତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲେଖା ହୋଇ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ତିଆରି ହେଲା । ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳପତ୍ରରେ ଲିଖୁତ ପୋଥି ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏସବୁ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାର ବହି, ପୋଥିକୁ କେବଳ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ହିଁ କିଣି ପାରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗ୍ଲୁଟେନ୍-ବର୍ଗ ଚଳନ୍ତା ଅକ୍ଷର ଓ ଛପା ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କଲେ । ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ହାତଲେଖା ବହିର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ମାତ୍ର ତିରିଶ ହଜାର । ଗୁଟେନ୍-ବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନର ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ଲକ୍ଷକୁ ବଢିଗଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେତେଗଛ କଟା ହୋଇଥୁବ ତା' ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଆମେ କିନ୍ତୁ କହିପାରିବା ନାହିଁ ଯେ ଏହି ବହି ଛାପିବା ଏକ ଭୁଲ ବିଚାର ଥିଲା । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ଛପା ହେବାରୁ ହିଁ ୟୁରୋପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରେନାସାଁର ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲା।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ସଭାକୁ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ଡାକିବା ବୋଧହୁଏ ଅସଙ୍ଗତ କଥା, କାରଣ ଲେଖକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବେଶର ଅନ୍ୟତମ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ । ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛର ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଲେଖକମାନଙ୍କର ବହି ଛପା ହବା ପାଇଁ କାଗଜ ଦରକାର, ସେଥ‌ିପାଇଁ ଯେତେ ଗଛ କଟା ହୁଏ, ତା'ର ସୀମା ନାହିଁ । ହିସାବ କରି ଦେଖା ଯାଇଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ଟନ୍ କାଗଜ ପାଇଁ ଚବିଶଟି ଗଛ କଟା ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏ-୪ ଆକାରର କାଗଜ ପାଇଁ ଦଶ ଲିଟର ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ । ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକମାନେ ଗଛର ଶତ୍ରୁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲେଖକ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ: 'ମୁଁ ଯାହା ଲେଖୁଚି, ତାହା କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଲୋପ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ?'

ପୁଣି ଥରେ ବହିଛପା ପାଇଁ କାଗଜ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗଛ କାଟିବାର ଉଦାହାରଣକୁ ନିଆଯାଉ । ପ୍ରଥମେ ଆମର ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଶୃତିମୂଳକ; ଲୋକମାନେ ଶୁଣି ଶୁଣି ଆବୃତ୍ତି କରି ତାକୁ ମନେ ରଖୁଥୁଲେ ଓ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲା, ଭୁଜପତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲେଖା ହୋଇ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ତିଆରି ହେଲା । ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳପତ୍ରରେ ଲିଖୁତ ପୋଥି ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏସବୁ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାର ବହି, ପୋଥିକୁ କେବଳ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ହିଁ କିଣି ପାରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗ୍ଲୁଟେନ୍-ବର୍ଗ ଚଳନ୍ତା ଅକ୍ଷର ଓ ଛପା ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କଲେ । ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ହାତଲେଖା ବହିର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ମାତ୍ର ତିରିଶ ହଜାର । ଗୁଟେନ୍-ବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନର ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ଲକ୍ଷକୁ ବଢିଗଲ�� । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେତେଗଛ କଟା ହୋଇଥୁବ ତା' ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଆମେ କିନ୍ତୁ କହିପାରିବା ନାହିଁ ଯେ ଏହି ବହି ଛାପିବା ଏକ ଭୁଲ ବିଚାର ଥିଲା । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ଛପା ହେବାରୁ ହିଁ ୟୁରୋପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରେନାସାଁର ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲା।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ସଭାକୁ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ଡାକିବା ବୋଧହୁଏ ଅସଙ୍ଗତ କଥା, କାରଣ ଲେଖକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବେଶର ଅନ୍ୟତମ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ । ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛର ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଲେଖକମାନଙ୍କର ବହି ଛପା ହବା ପାଇଁ କାଗଜ ଦରକାର, ସେଥ‌ିପାଇଁ ଯେତେ ଗଛ କଟା ହୁଏ, ତା'ର ସୀମା ନାହିଁ । ହିସାବ କରି ଦେଖା ଯାଇଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ଟନ୍ କାଗଜ ପାଇଁ ଚବିଶଟି ଗଛ କଟା ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏ-୪ ଆକାରର କାଗଜ ପାଇଁ ଦଶ ଲିଟର ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ । ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକମାନେ ଗଛର ଶତ୍ରୁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲେଖକ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ: 'ମୁଁ ଯାହା ଲେଖୁଚି, ତାହା କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଲୋପ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ?'

ପୁଣି ଥରେ ବହିଛପା ପାଇଁ କାଗଜ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗଛ କାଟିବାର ଉଦାହାରଣକୁ ନିଆଯାଉ । ପ୍ରଥମେ ଆମର ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଶୃତିମୂଳକ; ଲୋକମାନେ ଶୁଣି ଶୁଣି ଆବୃତ୍ତି କରି ତାକୁ ମନେ ରଖୁଥୁଲେ ଓ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲା, ଭୁଜପତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଲେଖା ହୋଇ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ତିଆରି ହେଲା । ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳପତ୍ରରେ ଲିଖୁତ ପୋଥି ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏସବୁ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟାର ବହି, ପୋଥିକୁ କେବଳ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ହିଁ କିଣି ପାରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗ୍ଲୁଟେନ୍-ବର୍ଗ ଚଳନ୍ତା ଅକ୍ଷର ଓ ଛପା ଯନ୍ତ୍ର ବାହାର କଲେ । ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ହାତଲେଖା ବହିର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ମାତ୍ର ତିରିଶ ହଜାର । ଗୁଟେନ୍-ବର୍ଗଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନର ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବହି ସଂଖ୍ୟା ୯୦ ଲକ୍ଷକୁ ବଢିଗଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେତେଗଛ କଟା ହୋଇଥୁବ ତା' ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଆମେ କିନ୍ତୁ କହିପାରିବା ନାହିଁ ଯେ ଏହି ବହି ଛାପିବା ଏକ ଭୁଲ ବିଚାର ଥିଲା । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ବହି ଛପା ହେବାରୁ ହିଁ ୟୁରୋପରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରେନାସାଁର ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲା।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧୭୫୦ ରୁ ୟୁରୋପ ମହାଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁର ହାର ବଢିଗଲା । ଲୋକେ ଦାବୀ କଲେ ସରକାର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲନ୍ତୁ । ସେଭଳି କରାଗଲା । ଦେଖାଗଲା ଯେ ଲୋକଙ୍କ୍ ଭିତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ନହେଲେ ସମୂହ ଭାବରେ ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏଣେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସକ୍ରିୟ ଥାଏ । କଳକାରଖାନାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶିଳ୍ପାୟନର ଏହା ଏକ ପରିଣତି ।

ଏଭଳି ଜନ ବହୁଳତାର କୁପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଲା । ସେତେବେଳେ ସଙ୍କଟକୁ ସାମନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । ୧୮୦୧ ମସିହାରୁ ୧୮୪୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଲଣ୍ଡନର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା । ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବର୍ମିଙ୍ଗହାମ୍ ସହରରେ ହଜାରେ ଲୋକରେ ଚଉଦ ଜଣ ମରୁଥୁଲା ବେଳେ, ୧୮୪୧ ମସିହାକୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ସତେଇଶରେ ପହଁଚିଲା । କଳକାରଖାନା ଗଢି ଉଠୁଥ‌ିବା ଅନେକ ସହରରେ ଊଣା-ଅଧିକେ ଏହି ଅବସ୍ଥା । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଇଆଡ଼େ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଛି ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧ‌ିକ ଦିନ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ 'ଜେନେରାଲ୍ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍' ନାମକୁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଯଥାସମ୍ଭବ ସଫଳତାର ସହିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ସେହିଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହୋଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଏ ଦିଗରେ ବହୁତ କିଛି ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଲା । ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ, ବିଶେଷତଃ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନାନା କାରଣରୁ କେତେଗୁଡିଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଲୋକ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଲେ । ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ, ଯୌନ-ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ, ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅବସ୍ଥା ଅସମ୍ଭାଳ ହେଉଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅର୍ଥନୈତିଜ୍ଞ କହିଥିଲେ, କଳାକାରଖାନାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ପୂରଣ ହୋଇଯିବ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଲୋକେ ଆଉ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ ବେଳେ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥାରେ ସେଭଳି କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ସାମୂହିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅମୀମାଂସିତ ହେଇ ରହିଯିବ ।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧୭୫୦ ରୁ ୟୁରୋପ ମହାଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁର ହାର ବଢିଗଲା । ଲୋକେ ଦାବୀ କଲେ ସରକାର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲନ୍ତୁ । ସେଭଳି କରାଗଲା । ଦେଖାଗଲା ଯେ ଲୋକଙ୍କ୍ ଭିତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ନହେଲେ ସମୂହ ଭାବରେ ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏଣେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସକ୍ରିୟ ଥାଏ । କଳକାରଖାନାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶିଳ୍ପାୟନର ଏହା ଏକ ପରିଣତି ।

ଏଭଳି ଜନ ବହୁଳତାର କୁପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଲା । ସେତେବେଳେ ସଙ୍କଟକୁ ସାମନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । ୧୮୦୧ ମସିହାରୁ ୧୮୪୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଲଣ୍ଡନର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା । ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବର୍ମିଙ୍ଗହାମ୍ ସହରରେ ହଜାରେ ଲୋକରେ ଚଉଦ ଜଣ ମରୁଥୁଲା ବେଳେ, ୧୮୪୧ ମସିହାକୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ସତେଇଶରେ ପହଁଚିଲା । କଳକାରଖାନା ଗଢି ଉଠୁଥ‌ିବା ଅନେକ ସହରରେ ଊଣା-ଅଧିକେ ଏହି ଅବସ୍ଥା । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଇଆଡ଼େ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଛି ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧ‌ିକ ଦିନ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ 'ଜେନେରାଲ୍ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍' ନାମକୁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଯଥାସମ୍ଭବ ସଫଳତାର ସହିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ସେହିଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହୋଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଏ ଦିଗରେ ବହୁତ କିଛି ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଲା । ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ, ବିଶେଷତଃ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନାନା କାରଣରୁ କେତେଗୁଡିଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଲୋକ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଲେ । ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ, ଯୌନ-ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ, ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅବସ୍ଥା ଅସମ୍ଭାଳ ହେଉଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅର୍ଥନୈତିଜ୍ଞ କହିଥିଲେ, କଳାକାରଖାନାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ପୂରଣ ହୋଇଯିବ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଲୋକେ ଆଉ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ ବେଳେ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥାରେ ସେଭଳି କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ସାମୂହିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅମୀମାଂସିତ ହେଇ ରହିଯିବ ।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧୭୫୦ ରୁ ୟୁରୋପ ମହାଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁର ହାର ବଢିଗଲା । ଲୋକେ ଦାବୀ କଲେ ସରକାର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲନ୍ତୁ । ସେଭଳି କରାଗଲା । ଦେଖାଗଲା ଯେ ଲୋକଙ୍କ୍ ଭିତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ନହେଲେ ସମୂହ ଭାବରେ ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏଣେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସକ୍ରିୟ ଥାଏ । କଳକାରଖାନାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶିଳ୍ପାୟନର ଏହା ଏକ ପରିଣତି ।

ଏଭଳି ଜନ ବହୁଳତାର କୁପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଲା । ସେତେବେଳେ ସଙ୍କଟକୁ ସାମନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । ୧୮୦୧ ମସିହାରୁ ୧୮୪୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଲଣ୍ଡନର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା । ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବର୍ମିଙ୍ଗହାମ୍ ସହରରେ ହଜାରେ ଲୋକରେ ଚଉଦ ଜଣ ମରୁଥୁଲା ବେଳେ, ୧୮୪୧ ମସିହାକୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ସତେଇଶରେ ପହଁଚିଲା । କଳକାରଖାନା ଗଢି ଉଠୁଥ‌ିବା ଅନେକ ସହରରେ ଊଣା-ଅଧିକେ ଏହି ଅବସ୍ଥା । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଇଆଡ଼େ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଛି ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧ‌ିକ ଦିନ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ 'ଜେନେରାଲ୍ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍' ନାମକୁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଯଥାସମ୍ଭବ ସଫଳତାର ସହିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ସେହିଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହୋଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଏ ଦିଗରେ ବହୁତ କିଛି ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଲା । ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ, ବିଶେଷତଃ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନାନା କାରଣରୁ କେତେଗୁଡିଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଲୋକ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଲେ । ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ, ଯୌନ-ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ, ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅବସ୍ଥା ଅସମ୍ଭାଳ ହେଉଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅର୍ଥନୈତିଜ୍ଞ କହିଥିଲେ, କଳାକାରଖାନାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ପୂରଣ ହୋଇଯିବ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଲୋକେ ଆଉ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ ବେଳେ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥାରେ ସେଭଳି କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ସାମୂହିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅମୀମାଂସିତ ହେଇ ରହିଯିବ ।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧୭୫୦ ରୁ ୟୁରୋପ ମହାଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁର ହାର ବଢିଗଲା । ଲୋକେ ଦାବୀ କଲେ ସରକାର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲନ୍ତୁ । ସେଭଳି କରାଗଲା । ଦେଖାଗଲା ଯେ ଲୋକଙ୍କ୍ ଭିତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ନହେଲେ ସମୂହ ଭାବରେ ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏଣେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସକ୍ରିୟ ଥାଏ । କଳକାରଖାନାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶିଳ୍ପାୟନର ଏହା ଏକ ପରିଣତି ।

ଏଭଳି ଜନ ବହୁଳତାର କୁପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଲା । ସେତେବେଳେ ସଙ୍କଟକୁ ସାମନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । ୧୮୦୧ ମସିହାରୁ ୧୮୪୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଲଣ୍ଡନର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା । ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବର୍ମିଙ୍ଗହାମ୍ ସହରରେ ହଜାରେ ଲୋକରେ ଚଉଦ ଜଣ ମରୁଥୁଲା ବେଳେ, ୧୮୪୧ ମସିହାକୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ସତେଇଶରେ ପହଁଚିଲା । କଳକାରଖାନା ଗଢି ଉଠୁଥ‌ିବା ଅନେକ ସହରରେ ଊଣା-ଅଧିକେ ଏହି ଅବସ୍ଥା । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଇଆଡ଼େ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଛି ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧ‌ିକ ଦିନ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ 'ଜେନେରାଲ୍ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍' ନାମକୁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଯଥାସମ୍ଭବ ସଫଳତାର ସହିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ସେହିଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହୋଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଏ ଦିଗରେ ବହୁତ କିଛି ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଲା । ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ, ବିଶେଷତଃ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନାନା କାରଣରୁ କେତେଗୁଡିଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଲୋକ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଲେ । ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ, ଯୌନ-ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ, ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅବସ୍ଥା ଅସମ୍ଭାଳ ହେଉଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅର୍ଥନୈତିଜ୍ଞ କହିଥିଲେ, କଳାକାରଖାନାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ପୂରଣ ହୋଇଯିବ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଲୋକେ ଆଉ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ ବେଳେ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥାରେ ସେଭଳି କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ସାମୂହିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅମୀମାଂସିତ ହେଇ ରହିଯିବ ।

ନିମ୍ନ ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପାଠକରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆ ଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡିକର ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧୭୫୦ ରୁ ୟୁରୋପ ମହାଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁର ହାର ବଢିଗଲା । ଲୋକେ ଦାବୀ କଲେ ସରକାର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲନ୍ତୁ । ସେଭଳି କରାଗଲା । ଦେଖାଗଲା ଯେ ଲୋକଙ୍କ୍ ଭିତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ନହେଲେ ସମୂହ ଭାବରେ ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏଣେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସକ୍ରିୟ ଥାଏ । କଳକାରଖାନାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶିଳ୍ପାୟନର ଏହା ଏକ ପରିଣତି ।

ଏଭଳି ଜନ ବହୁଳତାର କୁପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଲା । ସେତେବେଳେ ସଙ୍କଟକୁ ସାମନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା । ୧୮୦୧ ମସିହାରୁ ୧୮୪୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଲଣ୍ଡନର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା । ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ବର୍ମିଙ୍ଗହାମ୍ ସହରରେ ହଜାରେ ଲୋକରେ ଚଉଦ ଜଣ ମରୁଥୁଲା ବେଳେ, ୧୮୪୧ ମସିହାକୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ସତେଇଶରେ ପହଁଚିଲା । କଳକାରଖାନା ଗଢି ଉଠୁଥ‌ିବା ଅନେକ ସହରରେ ଊଣା-ଅଧିକେ ଏହି ଅବସ୍ଥା । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଇଆଡ଼େ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଛି ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧ‌ିକ ଦିନ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ 'ଜେନେରାଲ୍ ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍' ନାମକୁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଯଥାସମ୍ଭବ ସଫଳତାର ସହିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ସେହିଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହୋଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଏ ଦିଗରେ ବହୁତ କିଛି ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇ ସାରିଲାଣି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଲା । ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ, ବିଶେଷତଃ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନାନା କାରଣରୁ କେତେଗୁଡିଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶରେ ସହର ତଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଲୋକ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଲେ । ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ, ଯୌନ-ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ, ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅବସ୍ଥା ଅସମ୍ଭାଳ ହେଉଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅର୍ଥନୈତିଜ୍ଞ କହିଥିଲେ, କଳାକାରଖାନାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ପୂରଣ ହୋଇଯିବ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଲୋକେ ଆଉ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭ ବେଳେ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥାରେ ସେଭଳି କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଲେ ଲୋକଙ୍କର ସାମୂହିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅମୀମାଂସିତ ହେଇ ରହିଯିବ ।